Toen ik stopte met mijn werk in het onderwijs, nog niet zo lang geleden, vond een aantal mensen dat erg dapper en moedig. Toen onze dochter in haar eentje op reis ging door Europa vielen dezelfde lovend bedoelde woorden. Tegelijkertijd las ik een stuk in het boek ‘Courage to be’ van Tillich. In één van de eerste hoofdstukken wordt een definitie gegeven van de moed om te zijn die mij zeer aanspreekt.

Moed om te zijn is wanneer er weer liefde kan ontstaan op het moment dat de liefde is verdwenen in angst en onzekerheid. *

Ben ik moedig door te stoppen met werken in een veld waar ik me al 24 jaar in begeef? Zelf voelde ik me moediger toen ik mijn enorme angst voor paarden overwon in ruim een jaar tijd. Door stapje voor stapje de angst aan te kijken en er niet voor weg te lopen. Ook vond ik mezelf enorm dapper toen ik op mijn 35ste begon aan mijn autorijlessen, omdat ik mezelf zeker 20 jaar had wijsgemaakt dat autorijden echt niet voor mij weggelegd was. Moed zie ik terug bij mijn kinderen, bij mijn partners. De moed te switchen naar een opleiding die meer praktisch is, de moed om aan te geven dat je iets moeilijk vindt, de moed ergens nee tegen te zeggen, de moed je leven in te richten zoals jij dat wil….. 

Moed is niet te graderen. Moed behelst voor ieder mens iets anders. De één moet al zijn moed bij elkaar verzamelen om elke dag het bed uit te komen en het leven aan te kijken. De ander krabbelt op na het hartverscheurende verlies van iemand waar intens van gehouden werd.. En nog weer een ander besluit iets te gaan doen wat niet volgens het plan van zijn/haar/hen ouders was en roeit zichzelf al jaren tegen de stroom van onbegrip en afkeuring in. Zo zijn er duizenden en duizenden gezichten van moedige acties, van het omgaan met ziekte en verlies, het doorstaan van financiële moeilijkheden, het opkomen voor een ander die het nodig heeft, het helpen van een ander tot het accepteren van hulp en het toejuichen dat mensen zichzelf kunnen/mogen zijn, ook al is dat wat buiten jouw comfortzone. 

Maar hoe verschillend kijken we als mensen naar al deze moedige daden! Gaan we al snel zelf in de modus van ons met anderen vergelijken, of hebben we een mening/oordeel over de ‘moed’ van een ander. Eens, het is ook appels en peren vergelijken, of bananen en kiwi’s….dat is ook juist niet de bedoeling. We overwinnen allemaal op verschillende manieren, hobbels, kronkels in de weg, diepe dalen en hoge toppen. Wat als we dit ook als zodanig gaan zien van onszelf en van elkaar en dit liefdevol erkennen? Zou dat dan de liefde zijn wanneer de liefde is verdwenen? Of zit de liefde in het herwonnen vertrouwen, de opgedane ervaring, de opluchting, de bemoediging, de aanraking, de troost….. Misschien wel in allebei.

Ik denk dat ik zelf ook nog wel wat moed nodig heb om verder te lezen in Tillich. Hij heeft veel waardevolle dingen te delen, maar mensenkinderen….mijn vaktaal Engels is toch roestiger dan ik dacht. 

*In de definitie God door mijzelf vervangen door liefde.